Dyrektywa 2023/2673 zmienia procedurę składania oświadczenia o odstąpieniu (przycisk one-click), ale nie zmienia katalogu wyjątków od prawa do odstąpienia. Te wyjątki wywodzą się z dyrektywy 2011/83/UE i polskiej ustawy o prawach konsumenta (art. 38) i pozostają aktualne.
Produkty i usługi wyłączone z prawa do odstąpienia od umowy
1. Treści cyfrowe dostarczane natychmiastowo
Najbardziej znana kategoria. Warunki muszą być spełnione łącznie: dostarczenie rozpoczęło się za wyraźną zgodą konsumenta i konsument potwierdził, że traci prawo do odstąpienia.
Przykłady: e-booki i audiobooki pobrane lub odtworzone po zakupie, licencje na oprogramowanie z natychmiastowym kluczem aktywacyjnym, szablony graficzne i fontów do pobrania, gotowe projekty stron WWW, pliki muzyczne, kody do gier i DLC, dostęp do kursów online (jeśli natychmiast udostępnione).
Ważne zastrzeżenie: jeśli kurs online jest dostępem do platformy (abonament), a nie jednorazowym pobraniem pliku, sprawa jest bardziej złożona i może podlegać innym przepisom.
2. Towary wyprodukowane na specjalne zamówienie (personalizowane)
Chodzi o produkty wytworzone według indywidualnej specyfikacji konsumenta lub wyraźnie dostosowane do jego potrzeb – takie, których nie da się sprzedać innemu klientowi.
Przykłady: rękodzieło tworzone na zamówienie (biżuteria z grawerem, ceramika z imionami, obrazy na zamówienie), meble i wyposażenie wnętrz szyte na miarę, odzież z indywidualnym haftem lub nadrukiem (np. koszulka z imieniem dziecka), torby, etui, plakaty z personalizowaną grafiką, pieczątki, wizytówki, flagi i banery z logotypem firmy.
Granica bywa nieoczywista: produkt w standardowych rozmiarach z nadrukiem wzoru z gotowej biblioteki to nie to samo co projekt stworzony wyłącznie dla klienta. Przy wątpliwościach orzecznictwo chroni konsumenta.
3. Towary szybko psujące się lub z krótkim terminem przydatności
Przykłady: świeże kwiaty i rośliny, produkty spożywcze z krótką datą ważności (np. ciasta, wędliny ze sklepu), gotowe posiłki zamawiane online, świeże soki i przetwory bez konserwantów.
4. Towary w zapieczętowanym opakowaniu – ze względów higienicznych lub zdrowotnych
Prawo do odstąpienia wygasa, jeśli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu.
Przykłady: bielizna i stroje kąpielowe (po przymierzeniu), kosmetyki (kremy, podkłady po otwarciu), słuchawki douszne (in-ear), szczoteczki do zębów, maszynki do golenia, artykuły medyczne jednorazowego użytku, wkłady do filtrów wody.
5. Napoje alkoholowe z ceną uzgodnioną w chwili zawarcia umowy, dostarczane po 30 dniach
Dotyczy alkoholi, których wartość zależy od wahań rynkowych poza kontrolą sprzedawcy – klasyczny przypadek to wina z kontraktów terminowych lub trunki inwestycyjne.
6. Usługi w pełni wykonane za wyraźną zgodą konsumenta
Przykłady: wykonana usługa programistyczna, napisany na zamówienie tekst (artykuł, tłumaczenie), projekt graficzny w pełni ukończony i dostarczony, sesja coachingowa lub konsultacja przeprowadzona online.
7. Prasa, czasopisma i periodyki
Dotyczy pojedynczych egzemplarzy (nie prenumerat). Przykłady: gazety i tygodniki zamówione online z dostawą.
8. Usługi hotelarskie, transportowe, restauracyjne i rozrywkowe na konkretną datę
Przykłady: rezerwacje hoteli, bilety lotnicze i kolejowe, bilety na koncerty, spektakle teatralne i imprezy sportowe, wycieczki z określonym terminem wyjazdu, stolik w restauracji.
Uzasadnienie: usługa jest powiązana z konkretną datą, a sprzedawca nie może ponownie sprzedać tego miejsca/terminu.
9. Gry hazardowe i losowania
Zakłady sportowe, loterie, gry kasynowe online – ze względu na ich losowy charakter.
10. Paliwa i inne towary dostarczane w trybie pilnym
Dostawa oleju opałowego, gazu w butlach itp. – gdy dostarczenie jest pilne i niemożliwe jest standardowe wycofanie.
Kup wtyczkę Elastyczne Zwroty i Reklamacje WooCommerce
Kilka ważnych niuansów praktycznych
Naprawy i konserwacje – jeśli klient wyraźnie poprosił o wizytę serwisanta i usługa została wykonana, prawo do odstąpienia wygasa w zakresie tej usługi (choć nie zakupionych przy okazji części).
Kurs online a e-book – kurs jako dostęp do platformy abonamentowej to umowa o świadczenie usług, nie dostarczenie treści cyfrowych, i podlega nieco innym regułom niż pobrany plik.
Rękodzieło gotowe vs. rękodzieło na zamówienie – miska ceramiczna ze standardowej serii dostępna w sklepie może zostać zwrócona; ta sama miska z imieniem klienta wypalonym w glinie – już nie.
Ciężar dowodu – sprzedawca musi wyraźnie poinformować konsumenta o wyłączeniu prawa do odstąpienia jeszcze przed zawarciem umowy. Brak takiej informacji skutkuje tym, że wyłączenie nie obowiązuje i konsument może zwrócić towar nawet z kategorii wyjątkowej.
artykuł zawiera link afiliacyjny
Autor: Grzegorz Ławniczek – SEO freelancer, projektowanie stron, natopie.pl
Specjalista SEO i twórca stron internetowych z ponad 20-letnim doświadczeniem w pozycjonowaniu. Projektuje i wdraża strony oraz sklepy internetowe na WordPressie i WooCommerce, prowadzi długoterminowe pozycjonowanie dla firm z różnych branż i specjalizuje się w SEO lokalnym na rynku Częstochowy i Śląska. Prowadzi firmę pod marką natopie.pl. Każdy projekt obsługuje osobiście, od audytu i strategii po wdrożenie i raportowanie wyników. Pozycjonowanie stron internetowych (SEO) – długoterminowe strategie SEO dla stron firmowych, sklepów e-commerce i serwisów contentowych. Audyty techniczne, semantyczne SEO, link building, optymalizacja treści. Stosuje narzędzia NLP do tworzenia treści o wysokim autorytecie tematycznym.
Zakres obsługiwanych branż: przychodnie i gabinety lekarskie · kancelarie prawne i adwokackie · geodeci i architekci · gabinety podologiczne i kosmetyczne · agencje detektywistyczne · producenci i dystrybutorzy · sklepy e-commerce · firmy usługowe i rzemieślnicze. Obsługuje klientów z całego kraju – bezpłatne konsultacje stacjonarne w Częstochowie.
