Polecenia systemowe commands w Unix/Linux

W tym miejscu chciałbym przedstawić większość potrzebnych poleceń używanych w systemie Linux. Polecenia są pogrupowane tematycznie, więc szukanie odpowiednich poleceń nie powinno przysporzyć większych problemów. Ponad tabelami są tytuły, które informują o tym, jakie operacje (z grubsza) są wykonywane za pomocą podanych w tabeli poleceń.

Nazwa polecenia	Opis	Dodatkowe informacje
cd	Podstawowe polecenia	Zmiana katalogu
cp	Podstawowe polecenia	Kopiowanie plików i katalogów
dd (n/a)	Podstawowe polecenia	Przekształć i skopiuj plik
install (n/a)	Podstawowe polecenia	Kopiuj plik i ustaw atrybuty
mv	Podstawowe polecenia	Przenieś (zmień nazwę) plik lub katalog
rm	Podstawowe polecenia	Usuń plik lub katalog
shred	Podstawowe polecenia	Usuń plik lub katalog w bezpieczniejszy sposób
ls	Wyświetlanie zawartości folderu	Wyświetl zawartość folderu
cat	Wyświetlanie zawartości pliku	Połącz pliki i wyświetl zawartość na standardowe wyjście
tac	Wyświetlanie zawartości pliku	Połącz pliki i wyświetl zawartość na standardowe wyjście w odwróconej kolejności
nl	Wyświetlanie zawartości pliku	Wyświetl zawartość pliku wraz z ponumerowanymi wierszami
od (n/a)	Wyświetlanie zawartości pliku	Wyświetl zawartość pliku w jednym z kilku formatów liczbowych
base64	Wyświetlanie zawartości pliku	Przekształć dane do drukowalnej postaci
fmt (n/a)	Formatowanie zawartości pliku	Program formatujący tekst
pr (n/a)	Formatowanie zawartości pliku	Przekształć tekst do drukowania
fold	Formatowanie zawartości pliku	Zawijaj linię, aby dopasować do określonej długości
head	Wyświetl część zawartości pliku	Wyświetl początkową część pliku
tail	Wyświetl część zawartości pliku	Wyświetl końcową część pliku
split	Wyświetl część zawartości pliku	Rozdziel plik na kawałki
csplit	Wyświetl część zawartości pliku	Rozdziel plik na kawałki
grep (n/a)	Przetwarzanie tekstu	Wyświetlanie tekstu pasującego do wzorca
wc	Podsumowanie plików	Wyświetl nową linię, słowo i ilość bajtów dla każdego pliku
sum	Podsumowanie plików	Wyświetl sumę kontrolną
cksum (n/a)	Podsumowanie plików	Wyświetl sumę kontrolną CRC
md5sum (n/a)	Podsumowanie plików	Wyświetl lub sprawdź sumę kontrolną MD5
sha1sum (n/a)	Podsumowanie plików	Wyświetl lub sprawdź sumę kontrolną SHA – 1
sha2 (n/a)	Podsumowanie plików	Wyświetl lub sprawdź sumę kontrolną SHA – 2
sort (n/a)	Operacje na plikach	Sortuj linie plików tekstowych
shuf (n/a)	Operacje na plikach	Mieszaj linie plików tekstowych
uniq (n/a)	Operacje na plikach	Zgłoś lub pomiń powtarzające się linie
comm (n/a)	Operacje na plikach	Porównaj dwa pliki linia po linii
ptx (n/a)	Operacje na plikach	Wyświetl indeks zawartości pliku
tsort (n/a)	Operacje na plikach	Wykonaj topologiczne sortowanie
test	Operacje na plikach	Sprawdź typy plików i porównaj wartości
cut (n/a)	Operacje na strukturze danych w jednej linii	Wytnij część z każdej linii z pliku
paste (n/a)	Operacje na strukturze danych w jednej linii	Połącz linie z pliku
join (n/a)	Operacje na strukturze danych w jednej linii	Połącz linie dwóch plików w jedną strukturę
tr	Operacje na znakach	Przetłumacz, albo usuń znaki
expand (n/a)	Operacje na znakach	Zamień tabulacje na spacje
unexpand (n/a)	Operacje na znakach	Zamień spacje na tabulacje
link (n/a)	Specjalne typy plików	Utwórz twarde dowiązanie (skrót)
ln (n/a)	Specjalne typy plików	Utwórz dowiązanie (skrót)
mkdir	Specjalne typy plików	Utwórz katalog
mkfifo (n/a)	Specjalne typy plików	Utwórz FIFO
mknod (n/a)	Specjalne typy plików	Utwórz blok lub znak specjalny plików
readlink (n/a)	Specjalne typy plików	Wyświetl na co wskazuje dowiązanie
rmdir	Specjalne typy plików	Usuń pusty katalog
unlink (n/a)	Specjalne typy plików	Usuń dowiązanie
chown (n/a)	Zmiana uprawnień pliku	Zmień właściciela i grupę pliku
chgrp (n/a)	Zmiana uprawnień pliku	Zmień grupę pliku
chmod	Zmiana uprawnień pliku	Zmień prawa dostępu do pliku
touch (n/a)	Zmiana uprawnień pliku	Zmień datę ostatniej modyfikacji, lub utwórz nowy plik
umask	Zmiana uprawnień pliku	Maskowanie uprawnień
dirname (n/a)	Manipulowanie nazwami	Wyświetl nazwę katalogu
basename	Manipulowanie nazwami	Wyświetl nazwę pliku
pathchk	Manipulowanie nazwami	Sprawdź czy nazwy plików są poprawne i przenośne

Nazwa polecenia	Opis	Dodatkowe informacje
df	Zasoby dyskowe	Wyświetl informacje o dostępnej przestrzeni dyskowej
du	Zasoby dyskowe	Ustal ile miejsca na dysku zajmuje plik
stat	Zasoby dyskowe	Wyświetl status pliku lub systemu plików
truncate (n/a)	Zasoby dyskowe	Zmniejsz lub zwiększ rozmiar pliku

Nazwa polecenia	Opis	Dodatkowe informacje
at (n/a)	Wykonywanie poleceń	Jednorazowe wykonanie polecenia w sprecyzowanym czasie
chroot (n/a)	Wykonywanie poleceń	Uruchomienie programu ze zmienionym katalogiem głównym
cron (n/a)	Wykonywanie poleceń	Regularne uruchamianie programów
env (n/a)	Wykonywanie poleceń	Uruchomienie programu ze zmienionym środowiskiem
nohup (n/a)	Wykonywanie poleceń	Uruchomienie programu odpornego na zawieszanie się
timeout (n/a)	Wykonywanie poleceń	Uruchomienie programu z limitem czasowym
kill (n/a)	Kończenie procesu	Wysłanie sygnału (zakończenia) do procesu
killall (n/a)	Kończenie procesu	Zakończenie wszystkich procesów o podanej nazwie
ps (n/a)	Wyświetlanie informacji o procesach	Wyświetlanie informacji o wszystkich procesach
top (n/a)	Wyświetlanie informacji o procesach	Wyświetlanie informacji o najważniejszych procesach
watch	Wyświetlanie informacji o procesach	Monitorowanie wyniku polecenia
halt (n/a)	Zamykanie systemu	–
poweroff (n/a)	Zamykanie systemu	–
reboot (n/a)	Zamykanie systemu	Restart systemu
shutdown (n/a)	Zamykanie systemu	–
nice (n/a)	Uruchamianie procesów	Uruchamianie procesów ze zmienionymi prioretytami

Nazwa polecenia	Opis	Dodatkowe informacje
passwd	Zmiana hasła	–
su	Logowanie	Logowanie na konto innego użytkownika
sudo (n/a)	Uruchomienie programu	Uruchomienie programu z uprawnieniami administratora
who	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie informacji o zalogowanych użytkownikach
w	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie informacji o zalogowanych użytkownikach (więcej szczegółów)
whoami	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie informacji (bieżacy uid) o użytkowniku z którego prawami działamy
groups	Grupy	Wyświetlanie grup do których należy użytkownik
groupadd (n/a)	Grupy	Tworzenie nowej grupy
groupmod (n/a)	Grupy	Modyfikacja grupy
groupdel (n/a)	Grupy	Usuwanie grupy grupy
users	Użytkownicy	Wyświetlalnie nazwy użytkowników aktualnie zalogowanych
useradd	Użytkownicy	Dodawanie konta użytkownika
usermod (n/a)	Użytkownicy	Modyfikacja konta użytkownika
userdel (n/a)	Użytkownicy	Usuwanie konta użytkownika
logname	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie loginu użytkownika
id	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie identyfikatoru użytkownika
arch	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie nazwy architektury procesoras
date (n/a)	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie bądź ustawienie daty i czasu
uname	Wyświelanie informacji	Wyświetlanie informacji systemowych
hostname	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie lub ustawienie nazwy hosta
hostid	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie numerycznego indentyfikatora hosta
uptime	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie informacji o tym jak długo system jest włączony
lsmod	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie informacji o zawartych modułach w jądrze
lsof (n/a)	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie informacji o otwartych plikach
lsb_release	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie informacji o dystrybucji
pwd	Wyświetlanie informacji	Wyświetlanie bieżącego katalogu
stty (n/a)	Wyświetlanie informacji	Zmień i wyświetl ustawienia terminala
printenv	Wyświetlanie informacji	Wyświetl wszystkie lub częściowe informacje o środowisku
tty	Wyświetlanie informacji	Wyświetl nazwę terminala podłączonego do standardowego wejścia
dpkg (n/a)	Instalacja oprogramowania	Instalowanie oprogramowania za pomocą menadżera pakietów
apt-get (n/a)	Instalacja oprogramowania	Zarządzanie pakietami
aptitude (n/a)	Instalacja oprogramowania	Zarządzanie pakietami

Nazwa polecenia	Opis	Dodatkowe informacje
echo	Wyświetlanie tekstu	Wyświetlanie tekstu ze standardowego wejścia na standardowe wyjście
printf (n/a)	Wyświetlanie tekstu	Sformatuj i wyświetl tekst
yes (n/a)	Wyświetlanie tekstu	Wyświetlaj tekst w nieskończoność, aż do zabicia procesu
read (n/a)	Pobieranie tekstu	Pobieranie tekstu ze standardowego wejścia
tee (n/a)	Pobieranie tekstu	Pobieranie tekstu ze standardowego wejścia

Nazwa polecenia	Opis	Dodatkowe informacje
ifconfig (n/a)	Konfiguracja interfejsu	Konfigurowanie interfejsu karty sieciowej
iwconfig (n/a)	Konfiguracja interfejsu	Konfigurowanie interfejsu karty bezprzewodowej
iwgetid (n/a)	Narzędzia sieci bezprzewodowej	Wyświetlanie ESSID sieci bezprzewodowej
iwlist (n/a)	Narzędzia sieci bezprzewodowej	Wyświetlanie szczegółowych informacji uzyskanych z interfejsu
iwspy (n/a)	Narzędzia sieci bezprzewodowej	Pobieranie statystyk ze sprecyzowanego węzła
wget (n/a)	Pobieranie plików	Pobieranie plików w konsoli

Nazwa polecenia	Opis	Dodatkowe informacje
lspci (n/a)	Wyświetlanie urządzeń	Wyświetlanie informacji o wszystkich urządzeniach PCI
lsusb	Wyświetlanie urządzeń	Wyświetlanie informacji o wszystkich urządzeniach USB
lscpu	Wyświetlanie urządzeń	Wyświetlanie informacji o procesorze
lspcmcia (n/a)	Wyświetlanie urządzeń	Wyświetlanie informacji o urządzeniu PCMCIA
lshal (n/a)	Wyświetlanie urządzeń	Wyświetlanie informacji o wszystkich urządzeniach HAL
lshw	Wyświetlanie urządzeń	Wyświetlanie informacji o urządzeniach

Nazwa polecenia	Opis	Dodatkowe informacje
clear	Czyszczenie okna termianala	–
man	Wyświetlanie pomocy	Wyświetlanie pomocy za pośrednictwem elektronicznego podręcznika
expr (n/a)	Testuj wyrażenie	–
sleep	Opóźnij wykonywanie czynności	–
factor	Operacje numeryczne	Podziel liczbę, na liczby pierwsze
seq	Operacje numeryczne	Wyświetl sekwencje liczb

źródło: https://www.arturpyszczuk.pl/commands.html

Najkrótsza droga do wyceny

Wyślij mi adres strony.
Resztę biorę na siebie.

Bez formularzy i umawiania spotkań. Jeden SMS z adresem – w ciągu 24h odpiszę, co najbardziej blokuje Twoją stronę w Google i od czego bym zaczął.

Wyślij SMS z adresem stronylub zadzwoń: 602 555 323

Grzegorz · MIG hosting

Dzień dobry, to moja strona: twojafirma.pl – czemu nie widać jej w Google?

Dzień dobry! Już patrzę. Jutro odpiszę z listą rzeczy, które ją blokują, i propozycją, od czego zacząć.

Super, dziękuję!

Odpowiedź zwykle w ciągu 24h